Macedonië: "De zon is ook een ster"

Dichte mistlagen trekken talmend over de heuvels. Een sluier van sereniteit hangt over het dorpje Vrutok, in het noordwesten van Macedonië. Het is een provincieplaatsje van ruim duizend inwoners onder de rook van Gotivar, een grote gemeente en knooppunt van handelsroutes in het land. De lucht is vochtig aan het einde van de zomer. Goran Becvinovski draait de deur van zijn bakkerij op slot. “Tijd om naar huis te gaan”, zegt hij op ontspannen toon terwijl hij met zijn hand door zijn baard strijkt. De avond valt, er verschijnen lichtjes op de bergslierten die Vrutok omsluiten.

We lopen langs de rivier de Vardar, de grootste stroom in het land. “De Vardar ontspringt hier in Vrutok en mondt uit in de Egeïsche zee, niet ver van Thessaloniki in Griekenland”, geeft Goran aan. “Maar zal ik jou eens wat vertellen”, vervolgt hij schertsend terwijl hij een sigaret opsteekt, “deze rivier begint en eindigt in Macedonië en dat is precies het probleem.” Hij grinnikt. Het grootste gedeelte van Vardar gaat door de Republiek Macedonië, maar steekt in het zuiden de grens over naar de gelijknamige Griekse provincie. De naamsverwarring is al bijna twee decennia onderwerp van een stevig dispuut tussen de Macedoniërs en de Grieken. Voor de Republiek van Macedonië betekent dit een struikelblok in de toetreding tot de Europese Unie.

Een EU-lidmaatschap is voor Macedonië van economisch en politiek belang. Op 17 december 2005 werd Macedonië kandidaat-lid. Voordat de kleine binnenstaat daadwerkelijk toetreedt, neemt het deel aan het verplichte stabilisatie- en associatieproces (SAP), het EU-beleidskader voor de Westelijke Balkanlanden, waarin de noodzakelijke hervormingen staan beschreven op economisch, politiek en volkenrechtelijk gebied. De doelstellingen van dit proces behelzen de stabilisering van de landen in Zuidoost-Europa en het bevorderen van een snelle overgang naar een markteconomie, de oprichting van een betrouwbare rechtstaat met stabiele democratische instellingen en het stimuleren van regionale samenwerking. Daarnaast moeten Macedonië en Griekenland zelf tot een oplossing komen voor de naamskwestie opdat Macedonië zich een plaatsje tussen de 27 andere lidstaten kan verwerven.