Deel 4: Macedonië: "De zon is ook een ster"

Naast de schommelende politiek is de publieke omroep afhankelijk van geldschietende partijen en duidelijke rechtsgronden voor gedrukte media ontbreken of zijn onvoldoende transparant. Dit heeft geleid tot politieke interventie in het mediabestel en inperking van de vrijheid van meningsuiting. De situatie hangt nauw samen met de structurele corruptie op landelijk en regionaal niveau. Er bestaat bijvoorbeeld nog geen toereikende wetgeving rondom de onrechtmatige financiering van verkiezingscampagnes en het aannemen van donaties waardoor verkiezingen een troebel karakter krijgen. De diepgewortelde corruptie in Macedonië zet de democratische ontwikkeling op de tocht en daarmee ook een aanstaand lidmaatschap, aangezien het terugdringen ervan een dwingend toelatingscriterium vormt.

Het toekennen van een kandidaatstelling voor een EU-lidmaatschap kan leiden tot stagnerende hervormingen in het land dat wil toetreden. Zo leek Macedonië na kandidaatstelling achterover te gaan leunen, ogenschijnlijk verzekerd van een toekomst binnen de unie. De diepgewortelde corruptie, het geweld tijdens de verkiezingen in 2008, gepaard met de labiele economische situatie en gestremde hervormingen, leggen een lidmaatschap voor Macedonië nog even in de vriezer.

Het is vroeg, de mussen bezingen de dageraad in het onschuldige Vrutok. Alsof ze hier al klaar zijn voor de broodnodige stap naar Europese integratie. Voor Goran verandert er op deze nieuwe dag niet zoveel. Ferm stapt hij naar de bakkerswerkplaats. Maagdelijke zonnestralen glijden langs de contouren van de dakpannen. Elena past op het huis, maar komt Goran iedere dag een stuk fruit brengen. “Zo houd ik een oogje in het zeil”, glimlacht ze. Wanneer is Macedonië klaar voor Europa? Kunnen Macedonië en Griekenland een compromis bereiken? Goran weet het niet. We passeren een Macedonische vlag wapperend aan de balustrade van een balkon. Hij wijst naar de gele zon op de vlag. “Wist je”, merkt hij scherp op, “de zon is ook een ster”. Hij knipoogt.