Fusie HBO loont
Fuseren blijft aantrekkelijk voor hoger onderwijsinstellingen. De wet stimuleert hogescholen en universiteiten om te blijven groeien. Dit blijkt uit onderzoek door de Erasmus School of Economics bij acht hogescholen en drie universiteiten.
Fusietoets
Sinds 1990 daalde het aantal hogescholen van 81 tot 51. Het aantal universiteiten is gelijk gebleven, meldt Punt Avans. Om te voorkomen dat instellingen blijven groeien is er sinds 2009 een fusietoets: wie wil fuseren, moet bewijzen dat dit noodzakelijk is. De minister van onderwijs beslist uiteindelijk of de fusie mag plaatsvinden. De Tweede Kamer vroeg zich af of de huidige wetgeving prikkels bevat voor schaalvergroting.
Groeistimulatie
Onderzoekers van de Erasmus School of Economics komen tot de conclusie dat het bekostigingsstelsel instellingen stimuleert om te groeien. Universiteiten en hogescholen worden voor een groot deel betaald op basis van studentenaantallen en opleidingen met weinig studenten zijn dus niet rendabel. Schakelprogramma’s worden niet bekostigd, wat een reden kan zijn voor universiteiten en hogescholen om te gaan samenwerken.
Rendabele uitvallers
In het hbo is er op dit moment nog een extra prikkel voor bestuurlijke samenwerking of fusies. Uitvallers worden voor 1,35 jaar bekostigd, ook als ze hun studie na een half jaar stopzetten. Hogescholen die nu onder één bestuur vallen maar formeel zelfstandig zijn gebleven, sturen hun uitvallers naar elkaar door en ontvangen opnieuw de volledige bekostiging. In het nieuwe bekostigingsstelsel, dat in 2011 ingaat, verdwijnt deze prikkel.
Schaalvergroting
Ook de regels rond huisvesting nodigen uit tot schaalvergroting. Als ze minder geld uitgeven aan huisvesting, houden ze meer geld over voor andere zaken. Het kan dus lonen om oude gebouwen op dure locaties te verkopen en ze te vervangen door grootschalige nieuwbouw aan de rand van de stad.
